The first website dedicated to the people of clean and green city Hetauda.
logo
विचार/दृष्टिकोण

वन डढेलो : कारण, प्रभाव र व्यवस्थापन



विचार/दृष्टिकोण   171 पटक पढिएको   टंक नारायण श्रेष्ठ    २०७४ चैत्र १२ सोमबार  

चैत्र १२ सोमबार, हेटौंडा । नेपाल वन डढेलो व्यवस्थापन च्याप्टरले आफ्नो फेसबुक वालमा नासाको तथ्यांकलाई आधार मानी स्टाटस पोष्ट गर्दै गत चैत्र ५ देखि ९ गतेसम्मको पाँचदिनको अवधिमा नेपालका १२५ स्थानमा विभिन्न स्तरका वन डढेलो देखा परेको बतायो । उसले गएको पुष, माघ महिनादेखि नै वन डढेलोको अनुगमन गरिरहेको छ । त्यस अनुसार गएको पुष १ गतेदेखि चैत्र ८ गतेसम्मको अवधिमा नेपालमा मात्र ७०१ वटा वन डढेलोको घटनाहरु भए । औसतमा प्रति २४ घण्टा करीव ४७ ठाउँमा अथवा पटक डढेलो लागेको देखियो ।
वन डढेलो : कारण, प्रभाव र व्यवस्थापन

हरेक वर्ष विशेष गरी चैत्रदेखि जेठसम्म नेपालको वनजंगल वन डढेलोको बढी नै चपेटामा पर्ने गरेको छ । यसै बीच नेपाल सरकारले चैत्र १ देखि ७ गतेको अवधिलाई डढेलो सप्ताह घोषणा ग¥यो । यसबीच डढेलो व्यवस्थापनको विषयमा जनचेतना अभिवृद्धिको लागि सरोकारवालाहरुसँग अन्तरकृया, समूह स्तरमा डढेलो सचेतना गोष्ठी तथा तालीमहरु र कर्मचारी तहमा समेत डढेलो व्यवस्थापन सम्वन्धी कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन् । जिल्ला वन कार्यालय मकवानपूरले यस वर्ष पनि जिल्लाका पाँच वटा सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहहरुलाई डढेलो व्यवस्थापन औजारहरु वितरण गर्रयो । यसका साथै डढेलो व्यवस्थापन सम्वन्धी नमूना अभ्यास पनि आयोजना गरेको थियो । सदरमुकामकै चौकीटोलको सुन्दर सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहका डढेलो नियन्त्रण दस्ताले उक्त अभ्यासको प्रदर्शन गरेको थियो । यो प्रसंग अहिलेलाई यति नै । 

आगो मानिसलाई नभई नहुने शक्तिको श्रोत हो । मानिसलाई आगो जन्मदेखि मृत्युपर्यन्त आवश्यक छ । आगोको विविध रुपहरु हुन्छन् । भान्साको चुलोमा भए अगेनो, चितामा बाले दागवत्ती, वस्तीमा लागे आगलागी र वनमा लागे वन डढेलो । वनमा वोट विरुवा, माटो, वन्यजन्तु र ढलापडा काष्ठ र गैरकाष्ठ पैदावारलाई खरानी पार्ने गरी सल्केको आगोलाई वन डढेलो भनौं । अझ वन डढेलो भनेको वनमै लाग्ने अनियन्त्रित आगोलाई मानिन्छ । 

वन डढेलो लाग्नको लागि मुख्यतया तीन तत्वहरु आगो, इन्धन र हावा आवश्यकता पर्दछ । आगो भन्नाले आगोको श्रोतहरु हुन् । उदाहरणको लागि सलाइ, लाइटर, दाउराको अगुल्टो, बिजुलीको झिल्का, चट्याङको झिल्का आदि । त्यस्तै इन्धन भनेको मट्टितेल, वनको भूइँमा रहेका सुकेका पत्कर र हाँगाबिंगा लगायतका प्रज्वलनशील बस्तुहरु हुन् । हावामा अक्सिजन २१ प्रतिशत, नाइट्रोजन ७८ र अरु ग्याँसहरु १ प्रतिशत जति हुन्छन् । आगो लाग्नलाई अक्सिजन आवश्यक पर्दछ । यी तीन चीज भएपछि जहाँ पनि जहिले पनि आगो लाग्दछ । वनमा लागे वन डढेलो र वस्तीमा लागे आगलागी । 

वन डढेलो : कारण, प्रभाव र व्यवस्थापन

हरेक वर्ष विशेष गरी चैत्रदेखि जेठसम्म नेपालको वनजंगल वन डढेलोको बढी नै चपेटामा पर्ने गरेको छ । यसै बीच नेपाल सरकारले चैत्र १ देखि ७ गतेको अवधिलाई डढेलो सप्ताह घोषणा ग¥यो । यसबीच डढेलो व्यवस्थापनको विषयमा जनचेतना अभिवृद्धिको लागि सरोकारवालाहरुसँग अन्तरकृया, समूह स्तरमा डढेलो सचेतना गोष्ठी तथा तालीमहरु र कर्मचारी तहमा समेत डढेलो व्यवस्थापन सम्वन्धी कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन् । जिल्ला वन कार्यालय मकवानपूरले यस वर्ष पनि जिल्लाका पाँच वटा सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहहरुलाई डढेलो व्यवस्थापन औजारहरु वितरण गर्रयो । यसका साथै डढेलो व्यवस्थापन सम्वन्धी नमूना अभ्यास पनि आयोजना गरेको थियो । सदरमुकामकै चौकीटोलको सुन्दर सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहका डढेलो नियन्त्रण दस्ताले उक्त अभ्यासको प्रदर्शन गरेको थियो । यो प्रसंग अहिलेलाई यति नै । 

आगो मानिसलाई नभई नहुने शक्तिको श्रोत हो । मानिसलाई आगो जन्मदेखि मृत्युपर्यन्त आवश्यक छ । आगोको विविध रुपहरु हुन्छन् । भान्साको चुलोमा भए अगेनो, चितामा बाले दागवत्ती, वस्तीमा लागे आगलागी र वनमा लागे वन डढेलो । वनमा वोट विरुवा, माटो, वन्यजन्तु र ढलापडा काष्ठ र गैरकाष्ठ पैदावारलाई खरानी पार्ने गरी सल्केको आगोलाई वन डढेलो भनौं । अझ वन डढेलो भनेको वनमै लाग्ने अनियन्त्रित आगोलाई मानिन्छ । 

वन डढेलो लाग्नको लागि मुख्यतया तीन तत्वहरु आगो, इन्धन र हावा आवश्यकता पर्दछ । आगो भन्नाले आगोको श्रोतहरु हुन् । उदाहरणको लागि सलाइ, लाइटर, दाउराको अगुल्टो, बिजुलीको झिल्का, चट्याङको झिल्का आदि । त्यस्तै इन्धन भनेको मट्टितेल, वनको भूइँमा रहेका सुकेका पत्कर र हाँगाबिंगा लगायतका प्रज्वलनशील बस्तुहरु हुन् । हावामा अक्सिजन २१ प्रतिशत, नाइट्रोजन ७८ र अरु ग्याँसहरु १ प्रतिशत जति हुन्छन् । आगो लाग्नलाई अक्सिजन आवश्यक पर्दछ । यी तीन चीज भएपछि जहाँ पनि जहिले पनि आगो लाग्दछ । वनमा लागे वन डढेलो र वस्तीमा लागे आगलागी । 

वन डढेलो : कारण, प्रभाव र व्यवस्थापन

हरेक वर्ष विशेष गरी चैत्रदेखि जेठसम्म नेपालको वनजंगल वन डढेलोको बढी नै चपेटामा पर्ने गरेको छ । यसै बीच नेपाल सरकारले चैत्र १ देखि ७ गतेको अवधिलाई डढेलो सप्ताह घोषणा ग¥यो । यसबीच डढेलो व्यवस्थापनको विषयमा जनचेतना अभिवृद्धिको लागि सरोकारवालाहरुसँग अन्तरकृया, समूह स्तरमा डढेलो सचेतना गोष्ठी तथा तालीमहरु र कर्मचारी तहमा समेत डढेलो व्यवस्थापन सम्वन्धी कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन् । जिल्ला वन कार्यालय मकवानपूरले यस वर्ष पनि जिल्लाका पाँच वटा सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहहरुलाई डढेलो व्यवस्थापन औजारहरु वितरण गर्रयो । यसका साथै डढेलो व्यवस्थापन सम्वन्धी नमूना अभ्यास पनि आयोजना गरेको थियो । सदरमुकामकै चौकीटोलको सुन्दर सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहका डढेलो नियन्त्रण दस्ताले उक्त अभ्यासको प्रदर्शन गरेको थियो । यो प्रसंग अहिलेलाई यति नै । 

आगो मानिसलाई नभई नहुने शक्तिको श्रोत हो । मानिसलाई आगो जन्मदेखि मृत्युपर्यन्त आवश्यक छ । आगोको विविध रुपहरु हुन्छन् । भान्साको चुलोमा भए अगेनो, चितामा बाले दागवत्ती, वस्तीमा लागे आगलागी र वनमा लागे वन डढेलो । वनमा वोट विरुवा, माटो, वन्यजन्तु र ढलापडा काष्ठ र गैरकाष्ठ पैदावारलाई खरानी पार्ने गरी सल्केको आगोलाई वन डढेलो भनौं । अझ वन डढेलो भनेको वनमै लाग्ने अनियन्त्रित आगोलाई मानिन्छ । 

वन डढेलो लाग्नको लागि मुख्यतया तीन तत्वहरु आगो, इन्धन र हावा आवश्यकता पर्दछ । आगो भन्नाले आगोको श्रोतहरु हुन् । उदाहरणको लागि सलाइ, लाइटर, दाउराको अगुल्टो, बिजुलीको झिल्का, चट्याङको झिल्का आदि । त्यस्तै इन्धन भनेको मट्टितेल, वनको भूइँमा रहेका सुकेका पत्कर र हाँगाबिंगा लगायतका प्रज्वलनशील बस्तुहरु हुन् । हावामा अक्सिजन २१ प्रतिशत, नाइट्रोजन ७८ र अरु ग्याँसहरु १ प्रतिशत जति हुन्छन् । आगो लाग्नलाई अक्सिजन आवश्यक पर्दछ । यी तीन चीज भएपछि जहाँ पनि जहिले पनि आगो लाग्दछ । वनमा लागे वन डढेलो र वस्तीमा लागे आगलागी । 








भरखरै प्राप्त
धेरैले पढेको
सम्पर्क
हेडम्बा पब्लिकेशन प्रा.लि.
ठेगाना: हेटौडा, -११
मकवानपुर, नेपाल
057-526557
www.hetaudaonline.com.np
Email: info@hetaudaonline.com.np

हाम्रो समुह
महेन्द्र ओझा , संचालक, +977 -9841957389
नानीमैया बिष्ट, प्रधान-सम्पादक, +977 -9855018118
प्रमेश प्रधान, प्रविधि संयोजक, +977 -9845028275
इश्वोर न्यौपाने , संचालक, +977- 9845228120
शुभलक्ष्मी विश्वकर्मा, सह-सम्पादक, +977 -9855085123
more...
सोसल मिडिया
Facebook
Twitter
Youtube

13224810   Times Visited.

संचालन तथा प्रायोजनको हक सर्बाधिकार © हेटौंडा अनलाईन, हेटौंडा २०७४ मा सुरक्षित रहनेछ ।
Top